افزایش دوام سازه‌های فلزی با روش مومیایی

افزایش دوام سازه‌های فلزی با روش مومیائی
عصر آهن سر آغاز دستاوردهای عظیم برای بشریت است و همزمان با بهره‌گیری از آهن مسئله‌ی حفاظت از خوردگی دغدغه‌ی دائمی ذهن آدمی شد.

عملیات حفاظت شروع می‌شود از اندودکردن با روغن‌های مختلف تا استفاده از انواع ضد زنگ‌ها بر پایه اکسید آهن و اکسید سرب ، استفاده از روی، بهره‌گیری از انواع اپوکسی‌ها و پلی اورتان‌ها و دیگر موارد مشابه و هر روز در تلاش برای یافتن روش‌های بهتر ، ارزان تر ، با دوام تر وبا مشکلات کمتر، چرا که هر یک از روش‌های بالا مشکلاتی هم دارند. در این میان به چند نمونه که جنبه‌ی عمومی تری دارند اشاره می‌کنیم :
الف : تمام پوشش دهنده‌های یاد شده برای اجرا نیاز به زیرسازی کامل دارند مثل سنباده زدن سندبلاست و روش‌های مشابه که بسیار پر هزینه و زمان براست.
ب : بعد از اجرا ، امکان جوشکاری را منع می‌کنند .
ج: خاصیت کشش و خمش را به میزان ناچیزی دارا هستند .
د : از لحاظ قیمت مقرون به صرفه نیستند.
ه : بعضی از آنها دو جزئی بوده و برای اجرا نیاز به نیروی متخصص دارند.
ز : در اغلب اوقات در اثر ضربه و خراش و فشار صدمه می‌بینند .

اما قریب به90 سال پیش در محیط کاملاً مرطوب کشور انگلستان روش دیگری ابداع شد که هیچکدام از مشکلات فوق را نداشت و به عنوان یک محافظ بسیار مطلوب و موفق مورد توجه بسیاری از مهندسان و مصرف کنندگان انواع ضد زنگ‌ها قرار گرفت . استاندارد BS انگلستان شرایط و ویزگی‌های آن راتعیین نمود و در سال 1385 در ایران با همکاری کشور هند استاندارد و روش آزمون آن تنظیم و تصویب شد . در واقع مخترعین این متد جدید ، مشکل کنترل خوردگی فلزات را با روش دیگری حل کردند و به جای تمیز کردن سطح فلز و ایجاد یک یا چند لایه‌ی محافظ از ضد زنگ‌ها، از یک لایه‌ی موم بدون زیرسازی استفاده کرده ، فلز را باروش مومیائی کردن برای همیشه از خوردگی و فساد محافظت نمودند. کاری که بشر از دوره‌های گذشته با الگوگیری از زنبورها برای حفظ اجساد به مدت چند هزار سال انجام می‌داد . این محصول را با نام موم پرایمر با کاربردهای مختلف عرضه نمودند . اصولاً موم پرایمرها نیازی به زیرسازی ندارند زیرا از ذرات زنگ زده‌ی فلز عبور کرده به سطح واقعی آن رسیده ، درون حفره‌های سطحی را پر می‌کنند ، اجازه‌ی ترکیب با اکسیژن را نمی‌دهند و تمام ذرات اکسید شده در مسیر را درون خود مدفون می‌کنند .

با توجه به اینکه این ماده کاملاً نرم است در اثر کشش و خمش و ضربه آسیب ندیده و بهتر از سایر پوشش دهنده‌ها مقاومت می‌کند و به دلیل یک جزئی بودن ، برای اجرا از نیروی متخصص هم بی‌نیاز است. موم پرایمر‌ها طبق تعریف موسسه‌ی استاندارد و تحقیقات صنعتی ایران یک رنگ سیاه آماده به مصرف عاری از سرب و کبالت و مقاوم در برابر رطوبت ، اسید ، قلیا و یون کلر هستند که در برابر عوامل جوی خورنده ، بسیار مقاوم بوده و از طرفی در ایران تولید و براحتی در دسترس می‌باشند ضمن آن که از قیمت مناسبی نیز برخوردارند.

با توجه به آمار زیان‌دهی کشورهای مختلف بر اثر استفاده از شیوه‌های نادرست ، نیاز به کاربرد روش‌های جدید را بیشتر حس می‌کنیم ودرمیابیم که به دلیل عادت و سنت گرایی و عدم پویایی در کالاهای نوین ، در استفاده از انواع موم پرایمرها انصافاً بی‌توجهی کرده‌ایم.

ردیف نام کشور سال زیان مالی
1 آمریکا 1993 300 میلیارد دلار
2 انگلستان 1973 365/1 میلیارد پوند
3 کانادا 1979 10میلیارد دلار
4 ایران 1366 140 میلیارد ریال
5 ایران 1373 680 میلیارد ریال
6 ایران 1377 1800 میلیارد ریال
7 ایران 1393 86000 میلیارد ریال

- (کد استاندارد بین المللی کتاب ماخذ ISBN 964-03-3531-2)

البته موم پرایمرها هم خالی از اشکال نبوده ، با وجود داشتن محسنات زیاد با توجه به موم بودن بر روی در و پنجره‌ها براحتی قابل مصرف نیستند زیرا امکان رنگ‌آمیزی آنها قدری تخصصی است. در خاتمه این که با توجه به این دستاورد مهم باز هم همه‌ی راه را نرفته‌ایم و بی‌شک روش‌های تازه‌تر و کامل‌تری هنوز در پیش است.

تا معرفی تراوشی دیگر از اذهان پر دغدغه
جانتان خوش باد

نویسنده: م.امین
درج شده در مجله شهر و ساختمان - شماره 41 و 42 - مرداد 88